Kop

Boerenladder als hulpmiddel bij erftransformatie

Datum: 
dinsdag, 14 juni, 2016

Sinds vorig jaar staan vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen volop in de belangstelling. Aanleiding is de verschijning van het gelijknamige rapport van Alterra / InnovatieNetwerk. Leegstand van boerderijen dreigt de komende 15 jaar enorm toe te nemen. Met alle gevolgen voor de leefbaarheid, vitaliteit en kwaliteit van het landelijk gebied.
Om gemeenten en andere marktpartijen bij het proces van erftransformatie en functieverandering op het platteland te helpen, is de Boerenladder ontwikkeld.

Teneinde dreigende verpaupering door leegstand op het platteland te voorkomen, is tijdige herbestemming en functieverandering van agrarische gebouwen van groot belang. Met name gemeenten zullen aan de slag moeten om het tij te keren. Maar er is nog geen universele methode, hoe je dit probleem het beste kan aanpakken. Juist daarom is de Boerenladder ontwikkeld. De ladder dient als handreiking voor gemeenten, die werk willen maken van gehele of gedeeltelijke functieverandering. De ladder past ook in de trend van omdenken en uitnodigingsplanologie, zoals door de naderende Omgevingswet wordt gepropageerd.

Gemeenten moeten leren om bottom-up van start te gaan, (de kwaliteit van) het initiatief en het gebiedseigene centraal te stellen, en gezamenlijk te zoeken naar de win-win, voor zowel het initiatief als de omgeving. Geen toelatingsplanologie (Nee, tenzij) meer, maar uitnodigings- c.q. ontwikkelingsplanologie (Ja, mits). Door het proces centraal te stellen en de initiatiefnemer ter hand te nemen, wordt men op weg geholpen naar het nieuwe denken van de naderende Omgevingswet.

De Boerenladder zet niet de functie of de behoefte, maar vooral de plek en het idee centraal! Want goede functieverandering draait vooral om maatwerk op basis van specifiek lokale omstandigheden.

De Boerenladder gaat uit van een globaal stappenplan in drie treden:

1. Leegstaande bebouwing op het erf
2. Markt en omgevingskenmerken van het erf
3. Duurzame ontwikkelingsruimte op het erf

Met vragen per trede wordt toegewerkt naar een beslisboom, die niet alleen sturing geeft aan het proces, maar ook de basis legt voor de ruimtelijke borging van het initiatief. In dit proces draait het met name om uitvinden en verbinden, verleiden en begeleiden, stimuleren en faciliteren.

Let op: De Boerenladder is een handreiking voor het proces, het is geen wettelijke regeling.

Meer over de inhoud en toepassing van de Boerenladder als hulpmiddel bij erftransformatie, kunt u leren tijdens de 1-daagse cursus Aanpak Leegstand Platteland op donderdag 13 oktober 2016 in BCN te Utrecht, zie hier.

Foto: